Ons land heeft geen watertekort, maar een gebrek aan visie, zegt Sander Pielkenrood, CEO Dutch Clean Tech

Nederland kan beter omgaan met water

Ons land heeft geen watertekort, maar een gebrek aan visie, zegt Sander Pielkenrood, CEO Dutch Clean Tech.

Nederlanders krijgen steeds vaker te horen dat ze zuiniger moeten omgaan met water. De overheid werkt toe naar een situatie waarin Nederlanders in 2035 gemiddeld nog maar 100 liter drinkwater per persoon per dag gebruiken. Tegelijkertijd krijgen bedrijven in sommige delen van het land geen nieuwe aansluiting meer vanwege beperkingen in de beschikbare watercapaciteit. De boodschap is duidelijk: water wordt schaars. Maar is dat werkelijk zo?

Nee. Nederland heeft geen absoluut tekort aan water. We hebben een tekort aan schoon water en vooral een tekort aan visie op hoe we daarmee omgaan.

Wereldwijd wordt naar schatting nog altijd 80 procent van het afvalwater ongezuiverd geloosd. Niet omdat de technologie ontbreekt, maar omdat investeringen achterblijven. Terwijl overheden burgers oproepen korter te douchen en minder vaak de tuin te sproeien, verdwijnt dagelijks een enorme hoeveelheid potentieel bruikbaar water ongezuiverd in rivieren, zeeën en bodem.

Laat één ding duidelijk zijn: verspilling van water is nooit verstandig. Schoon water is kostbaar en we moeten er zorgvuldig mee omgaan. Niemand pleit voor onnodig waterverbruik. Maar zorgvuldig omgaan met water is iets anders dan een samenleving voorbereiden op schaarste terwijl de echte oplossing elders ligt.

Nederland ontvangt jaarlijks een enorme hoeveelheid water. Via de Rijn, Maas en andere rivieren stroomt jaarlijks ongeveer 80 tot 100 miljard kubieke meter water ons land binnen. Daar komt nog eens ongeveer 30 miljard kubieke meter neerslag bij. Omgerekend komt er jaarlijks meer dan zes miljoen liter water per inwoner Nederland binnen.

Natuurlijk is niet al dat water direct geschikt als drinkwaterbron, maar het laat wel zien dat het vraagstuk niet draait om de hoeveelheid water die beschikbaar is. Het gaat om de vraag hoe wij dat water opslaan, zuiveren, hergebruiken en beschikbaar maken.

Opvallend genoeg zijn het juist landen met minder natuurlijke waterbronnen die hierin vooroplopen. Singapore produceert een aanzienlijk deel van zijn watervoorziening uit gezuiverd afvalwater. Israël hergebruikt meer dan 85 procent van zijn gezuiverde afvalwater. De Verenigde Arabische Emiraten investeren grootschalig in ontzilting en hergebruik. Ook in Mexico worden steeds meer projecten ontwikkeld waarbij gezuiverd afvalwater opnieuw wordt ingezet voor industriële processen. Deze landen begrijpen dat waterzekerheid niet ontstaat door beperkingen op te leggen, maar door te investeren in technologie, infrastructuur en innovatie.

Het wrange is dat Nederland over veel meer waterkennis beschikt dan veel van deze landen. Onze ingenieurs, kennisinstellingen en technologiebedrijven behoren tot de wereldtop. Nederlandse watertechnologie wordt wereldwijd ingezet om waterproblemen op te lossen. Toch lijken we in eigen land steeds vaker te kiezen voor het managen van schaarste in plaats van het creëren van oplossingen.

‍

Dat is opvallend, want geld is niet het grootste probleem. De Nederlandse waterschappen investeren de komende jaren gezamenlijk meer dan 15 miljard euro in waterbeheer. Toch blijft de focus vaak liggen op het beheren van bestaande systemen, terwijl grootschalig waterhergebruik en innovatieve zuiveringstechnologie onvoldoende prioriteit krijgen. De technologie bestaat al. Wat ontbreekt, is de ambitie om deze op grote schaal toe te passen.

Dat zien we terug in de praktijk. Ondernemers die willen uitbreiden of nieuwe productielocaties willen openen, lopen steeds vaker tegen beperkingen aan. In delen van Nederland worden nieuwe aansluitingen uitgesteld of geweigerd. Investeringen blijven liggen en bedrijven kijken naar alternatieve locaties buiten Nederland. Dat is niet alleen een economisch probleem, maar ook een signaal dat onze infrastructuur niet meegroeit met onze ambities.

Terwijl andere landen bouwen aan de waterinfrastructuur van de toekomst, discussiëren wij over hoeveel liter water een burger mag gebruiken. Dat is de verkeerde discussie.

De vraag zou niet moeten zijn hoe we bestaande tekorten verdelen. De vraag moet zijn hoe we meer schoon water beschikbaar maken. Hoe we afvalwater kunnen omzetten in een waardevolle grondstof. Hoe we industrie, landbouw en gemeenten kunnen helpen om water steeds opnieuw te gebruiken.

Nederland is groot geworden door waterbeheer. Onze geschiedenis is een verhaal van innovatie, ondernemerschap en technische oplossingen. Laten we die traditie niet verruilen voor een beleid dat vooral gericht is op beperkingen.

Een land dat wereldwijd bekendstaat om zijn waterkennis zou niet bang moeten zijn voor water. Het zou moeten investeren in het schoonmaken ervan. Want de echte uitdaging van deze eeuw is niet watertekort. De echte uitdaging is het beschikbaar maken van voldoende schoon water voor iedereen.

Sander Pielkenrood, CEO Dutch Clean Tech

‍